Onze samenleving digitaliseert. We communiceren met elkaar via smartphones en apps, en social media houdt ons op de hoogte van (wereld)nieuws. Radio en televisie ontvangen we digitaal en ook in de zorg vindt digitalisering plaats. Zo verzamelt het Meander Medisch Centrum door middel van zuilen met iPads de ervaringen van mensen die het ziekenhuis hebben bezocht. Daarnaast is er een enorme hoeveelheid patiënten- en gezondheidsapps beschikbaar waarmee patiënten hun ontwikkelingen kunnen beschrijven, bewaren en delen met hun omgeving of medici.
Digitalisering wordt over het algemeen toegejuicht, maar er kleven – vooral in de zorg – ook risico’s aan. In deze blog zet ik de voor- en nadelen voor je op een rij.
eHealth
De verzamelterm voor alle digitalisering in de zorg is eHealth. Volgens Zorgvisie is eHealth ‘het gebruik van technologie ter ondersteuning of verbetering van de gezondheid en gezondheidszorg’. Een thema dat in mijn vorige blog centraal stond, was de zelfredzaamheid van cliënten. Technologie kan mensen die zorg nodig hebben helpen om langer zelfstandig en zelfredzaam te blijven. Aan de andere kant kan eHealth de privacy van cliënten en patiënten in gevaar brengen. Hieronder noem ik nog andere voor- en nadelen van digitalisering in de zorg.
Voordelen van digitalisering in de zorg
Zowel patiënten als zorgmedewerkers ervaren veel voordelen bij het gebruik van digitale en technologische zorginnovaties. Denk alleen al aan videogesprekken tussen patiënten en zorgverleners. Voor veel ouderen en minder validen is het lastig om zomaar naar de huisarts of specialist te gaan. In dat geval zijn videogesprekken met zorgverleners een uitkomst. Het Radboudumc introduceert deze mogelijkheid onder de noemer FaceTalk. Daarnaast bieden verschillende gezondheidsapps patiënten de mogelijkheid om hun gezondheid bij te houden en zelf betrouwbare informatie in te winnen. Volgens de GGZ moet eHealth de geestelijke gezondheidszorg vooral breed toegankelijk en betaalbaar houden.
Digitalisering in de zorg maakt het niet alleen voor cliënten makkelijker, het zorgt ook voor efficiëntere en effectievere samenwerking tussen cliënt en zorgverlener.
Nadelen van digitalisering in de zorg
In een recent artikel op Zorgvisie bespreekt Berend de Vries een van de grote nadelen van digitalisering in de zorg: de problematiek rond privacy. Zorgmedewerkers willen volgens hem vooral ‘de mogelijkheden van ICT benutten om hun werk goed en snel te doen’, maar zijn zich niet altijd bewust van de privacyrisico’s die dit met zich meebrengt. De technologie is volgens De Vries niet altijd veilig, maar vooral gericht op gebruiksgemak. Dat zou moeten veranderen, zodat zorgmedewerkers zorgeloos van de efficiëntie gebruik kunnen maken. Alle berichtgeving rondom het elektronisch patiëntendossier geeft aan dat privacy een gevoelig punt is. Terecht, naar mijn idee. Het moet niet zo zijn dat informatie over cliënten vrij toegankelijk is, en zeker niet zonder dat mensen zich daarvan bewust zijn. Op dat gebied valt nog winst te behalen.
Wat weegt zwaarder?
In een opiniestuk op Computable schrijft Marc Bloemendaal dat het hoog tijd is voor digitalisering in de zorg en dat veel partijen hier grote behoefte aan hebben, maar dat er nog verschillende obstakels in de weg staan. Ik denk dat voor veel cliënten, medewerkers en zorgorganisaties de voordelen op dit moment opwegen tegen de nadelen. Vooral apps die zeer toegankelijk zijn via smartphones en tablets zijn erg populair onder cliënten. Terwijl zorgmedewerkers en organisaties nog wachten op flexibele systemen die hun werk een stuk efficiënter maken. Dankzij de zelfredzaamheid van cliënten en digitalisering kunnen bezuinigingen op andere vlakken worden doorgevoerd. Stroeve systemen kunnen worden uitgefaseerd en het financiële plaatje voor de komende jaren verandert. Meer weten over modern zorgondernemerschap?
